
Końcówka września potrafi przynieść poranki chłodniejsze niż wakacyjne wspomnienia, mokre liście na chodniku i pierwsze rozmowy o kasztanach. Pierwszy dzień jesieni to dobry pretekst, by zwolnić na chwilę, zauważyć zmianę pory roku i przygotować dziecko na przedszkolne aktywności. Nie trzeba organizować wielkiego wydarzenia ani kupować całej nowej garderoby. Wystarczy kilka praktycznych rzeczy w szatni, rozmowa o tym, co dzieje się w przyrodzie, oraz gotowość na zmienną aurę.
Spis treści
Kiedy jest pierwszy dzień jesieni?
Kalendarzowy pierwszy dzień jesieni przypada w Polsce zawsze 23 września. To właśnie tę datę najczęściej zaznacza się w przedszkolnych kalendarzach, planach zajęć i zaproszeniach na jesienne zabawy.
W 2026 roku 23 września wypada w środę. To dobry dzień na prostą celebrację w grupie: wspólne oglądanie liści, wykonanie pracy plastycznej albo spacer po najbliższej okolicy. Warto jednak pamiętać, że data w kalendarzu nie oznacza nagłej zmiany pogody. Jednego dnia można jeszcze potrzebować czapki z daszkiem, a kolejnego – cieplejszej bluzy i kurtki przeciwdeszczowej.
Gdy dziecko pyta, kiedy zaczyna się jesień, można odpowiedzieć najprościej: w kalendarzu 23 września, a w przyrodzie jej oznaki pojawiają się stopniowo. Drzewa zmieniają kolory, dni stają się krótsze, ranki bywają chłodniejsze, a na ziemi pojawiają się żołędzie, kasztany i kolorowe liście.
Czym różni się jesień kalendarzowa od astronomicznej?
Jesień kalendarzowa ma stałą datę – zaczyna się 23 września. Dzięki temu łatwo planować przedszkolne zajęcia i rodzinne rytuały związane z początkiem nowej pory roku.
Astronomiczna jesień rozpoczyna się natomiast w chwili równonocy wrześniowej. Jej dokładny termin zależy od ruchu Ziemi wokół Słońca, dlatego może przypaść 22 albo 23 września. W 2026 roku równonoc nastąpi 23 września o 00:05 czasu UTC, czyli o 02:05 czasu polskiego letniego.
Równonoc kojarzy się z dniem i nocą trwającymi po 12 godzin. To użyteczne uproszczenie, ale w praktyce długość dnia i nocy nie jest wszędzie idealnie taka sama. Na to, ile światła widzimy danego dnia, wpływają między innymi położenie geograficzne oraz sposób, w jaki obserwujemy wschód i zachód Słońca.
Dla przedszkolaka nie trzeba zamieniać tego w lekcję astronomii. Wystarczy powiedzieć: „Jesienią Słońce świeci coraz krócej, dlatego po obiedzie szybciej robi się ciemno”. Taka obserwacja jest bliska codzienności dziecka i łatwa do zauważenia podczas powrotu z przedszkola.

Fig&Pear Czarny sweterek poncho z białymi guzikami
169 zł
Fig&Pear Różowy sweter z wełną merino o falbaniastych rękawach
249 zł
Fig&Pear Brązowy sweterek z wełną merino o falbaniastych rękawach
249 zł
Fig&Pear Rubinowy sweterek z falbankami z domieszką wełny
209 zł
Fig&Pear Różowy rozpinany sweterek z falbankami i domieszką wełny
209 zł104,50 zł- Zobacz sweterki dla dziewczynek w sklepie →
Jak opowiedzieć dziecku o początku jesieni?
Najlepiej krótko, obrazowo i bez odpytywania. Zamiast pytać, czy dziecko pamięta wszystkie oznaki jesieni, można wspólnie ich poszukać. Droga do przedszkola zamienia się wtedy w małą wyprawę badawczą.
- Poproś dziecko, by wypatrzyło trzy liście w różnych kolorach.
- Zwróćcie uwagę na kałuże, wiatr, zapach mokrej ziemi albo poranną mgłę.
- Posłuchajcie, czy pod butami szeleszczą już suche liście.
- Porozmawiajcie o tym, które zwierzęta robią zapasy, a które przygotowują się do zimy.
- Przynieście do przedszkola jeden znaleziony skarb, jeśli nauczycielki pozwalają na takie drobiazgi.
Ważne, by nie obiecywać dziecku konkretnej pogody tylko dlatego, że zaczął się nowy sezon. Jesień bywa słoneczna, wietrzna, deszczowa i zaskakująco ciepła. Można za to spokojnie powiedzieć, że warto codziennie sprawdzić, co dzieje się za oknem, zanim wybierze się ubranie.
Jak przygotować dziecko na jesienny dzień w przedszkolu?
Początek jesieni w przedszkolu często oznacza spacer, zabawy z liśćmi, prace plastyczne lub zajęcia o darach natury. Największym wsparciem dla dziecka jest komfort. Maluch, któremu nie jest za zimno, który ma suche ubrania na zmianę i zna swoją szafkę, łatwiej skupia się na zabawie.
Wieczorem warto razem przygotować rzeczy na następny dzień. Dziecko może wybrać bluzę, pomóc spakować kapcie albo zdecydować, które zapasowe skarpetki zostaną w szatni. Taki drobny udział buduje samodzielność i zmniejsza poranny pośpiech.
Dobrym pomysłem jest też podpisanie rzeczy, zwłaszcza czapek, rękawiczek, butów na zmianę i kurtek. W jednej grupie potrafi pojawić się kilka niemal identycznych kompletów, a po aktywnym dniu dzieci nie zawsze pamiętają, co należało do nich.
Jak ubrać dziecko warstwowo na zmienną pogodę?
Warstwy sprawdzają się dlatego, że można je łatwo zdjąć lub założyć, gdy temperatura zmienia się w ciągu dnia. Nie chodzi o to, by ubrać dziecko bardzo grubo, lecz by dać mu możliwość wygodnego dostosowania się do warunków.
Na co dzień przydadzą się miękkie, niekrępujące ruchów ubrania, które dziecko potrafi częściowo założyć samo. W chłodniejszy poranek praktycznym wyborem mogą być lekkie sweterki dla dziewczynek, narzucone na koszulkę. Warto wybierać modele bez trudnych zapięć, jeśli maluch dopiero ćwiczy samodzielne przebieranie.
Pod sukienkę lub spódnicę mogą przydać się rajstopy dla dziewczynki, szczególnie gdy dziecko spędza czas na zewnątrz albo w sali jest chłodniej. Jeśli dzień zapowiada się łagodniej, wygodniejszą opcją mogą być dłuższe skarpetki, legginsy lub spodnie. Najważniejsze, aby dziecko mogło swobodnie biegać, kucać, wspinać się i uczestniczyć w zabawach.
Warto też sprawdzić, czy buty są dopasowane do spacerów po wilgotnym terenie. Nie muszą być ciężkie ani przesadnie sztywne, ale powinny stabilnie trzymać się stopy i dawać dziecku poczucie komfortu podczas chodzenia po liściach czy nierównym chodniku.
Co zostawić w przedszkolnej szatni?
Jesienna szatnia nie musi pękać w szwach. Lepiej zostawić kilka sensownie dobranych rzeczy niż codziennie przynosić dużą torbę pełną ubrań. Zapas jest szczególnie przydatny po zabawie w kałużach, pracach z farbami albo wtedy, gdy dziecko rozleje wodę podczas posiłku.
- Komplet bielizny i koszulkę na zmianę.
- Wygodne spodnie lub legginsy.
- Zapasową parę skarpetek.
- Lekką bluzę albo sweterek.
- Kapcie z podeszwą, która nie ślizga się na podłodze.
- W chłodniejsze dni – czapkę i rękawiczki, jeśli są już potrzebne.
Przydatne bywają również skarpetki dla dziewczynki, zwłaszcza gdy dziecko chodzi w sukience, tunice lub lubi mieć dodatkową parę w szafce. Warto co kilka dni zajrzeć do półki i wymienić rzeczy, które wróciły mokre, zabrudzone albo okazały się za małe.
Jakie zabawy pasują do pierwszego dnia jesieni?
Jesienne aktywności nie wymagają skomplikowanych przygotowań. Najbardziej angażują zwykłe rzeczy znalezione na spacerze oraz działania, w których dzieci mogą dotknąć, obejrzeć i porównać różne materiały.
- Sortowanie skarbów natury – liście, szyszki, żołędzie i kasztany można układać według kolorów, wielkości lub kształtów.
- Jesienna ścieżka sensoryczna – w pudełkach można umieścić suche liście, szyszki czy miękki mech. Należy tylko pilnować, by elementy były bezpieczne i dopasowane do wieku dzieci.
- Drzewo z odcisków dłoni – pień można namalować wspólnie, a liście stworzyć z odbitych palców lub papierowych skrawków.
- Spacer z lupą – nawet zwykłe oglądanie kory, liści i nasion pomaga ćwiczyć uważność.
- Jesienny kącik książkowy – warto sięgnąć po opowieści o lesie, zwierzętach i zmianach pór roku.
Dobrze, gdy zabawa ma prosty cel: zauważyć zmianę, nazwać kolor, policzyć znaleziska albo stworzyć wspólną dekorację sali. Nie każdy przedszkolak lubi prace plastyczne, dlatego warto zostawić przestrzeń także na ruch, obserwację i swobodną zabawę na dworze.
4 za 3Fig&Pear Podkolanówki z ażurową falbanką Creamy
49 zł
4 za 3Fig&Pear Czarne podkolanówki z frędzlami z cekinów
59 zł
4 za 3Fig&Pear Czerwone podkolanówki z kokardą
49 zł
4 za 3Fig&Pear Prążkowane podkolanówki białe z tiulową kokardą
49 zł
4 za 3Fig&Pear Jasnobrązowe podkolanówki dziewczęce z koronką
49 zł
4 za 3Fig&Pear Brązowe getry ocieplacze z kokardkami
59 zł
4 za 3Fig&Pear Czekoladowe skarpetki z kokardkami w kwiaty
49 zł
4 za 3Fig&Pear Bordowe skarpetki z grzybkiem
49 zł
4 za 3Fig&Pear Beżowe asymetryczne skarpetki z kokardą i serduszkiem 3D
59 zł
4 za 3Fig&Pear Brązowe podkolanówki ze srebrnymi frędzlami z cekinów
59 zł
4 za 3Fig&Pear Brązowe skarpetki dziewczęce z perełkami
49 zł
4 za 3Fig&Pear Skarpetki z kokardkami 3-pak perłowa biel
99 zł
4 za 3Fig&Pear Beżowe skarpetki z kokardą
49 zł
4 za 3Fig&Pear Karmelowe skarpetki z koronkową falbanką
49 zł
4 za 3Fig&Pear Beżowe skarpetki z koronkową falbanką
49 zł
4 za 3Fig&Pear Granatowe podkolanówki z koronkową falbanką
49 zł
4 za 3Fig&Pear Prążkowane skarpetki z kwiatową kokardką
49 zł
4 za 3Fig&Pear Skarpetki z kokardą z metalicznej nici
49 zł- Zobacz skarpetki i podkolanówki dla dziewczynki w sklepie →
Czy dziecko potrzebuje stroju jesiennego?
Nie. Na pierwszy dzień jesieni dziecko nie potrzebuje specjalnego przebrania, chyba że przedszkole zapowiedziało tematykę wydarzenia. Najczęściej wystarczą wygodne ubrania w jesiennych kolorach, drobny akcent w postaci przypinki lub opaski albo znaleziony podczas spaceru liść do wspólnej pracy.
Jeśli jednak grupa organizuje bal, przedstawienie czy dzień tematyczny, inspiracje może podsunąć poradnik jak zrobić strój jesienny dla dziewczynki. Warto potraktować go jako opcjonalny dodatek do zabawy, a nie obowiązek. Strój powinien być bezpieczny, nie ograniczać ruchów i nie przeszkadzać dziecku w korzystaniu z toalety, jedzeniu czy zabawie na placu.
Pierwszy dzień jesieni może być po prostu miłym początkiem sezonu – bez presji, pośpiechu i wielkich przygotowań. Wystarczy ciepła rozmowa, wygodne rzeczy w szatni oraz odrobina ciekawości wobec tego, co zmienia się za oknem. Dla dziecka jesień zaczyna się często nie od daty w kalendarzu, lecz od pierwszego kasztana znalezionego po drodze do przedszkola.





